İçtihat: Organik Bağ Sebebiyle İşveren Şirketle Birlikte Sorumluluk

YARGITAY KARARI

Özet:

Şirketlerin ortaklarının, temsilcilerinin, adreslerinin, faaliyet konularının ortak olması sebebiyle iki şirketin de işveren olarak sorumlu tutulması, organik bağ içinde olan şirketlerin tümünde hizmet verme şartının aranmaması

Davacı İsteminin Özeti:

Davacı, 14.1.2005 tarihinden itibaren, iş sözleşmesini haklı olarak feshettiği 2.5.2013 tarihine kadar davalılara ait işyerinde makineci olarak çalıştığını, davalı işverenler arasında fiili ve hukuki bağ bulunduğunu, hak ve alacaklarından dolayı müştereken ve müteselsilen sorumlu olduklarını, sigortasının geç başlatılması, sigorta kaydının düşük maaş üzerinden yapılması ve fazla mesai ücretlerinin davalılarca ödenmemesi sebeplerine binaen İstanbul 5. Noterliğinin 2.5.2013 tarihli ihtarnamesi ile iş akdini haklı sebeple feshettiğini iddia ederek; kıdem tazminatı, fazla mesai ücreti, ulusal bayram-genel tatil ücreti, yıllık izin ücreti ve asgari geçim indirimi alacaklarının davalılardan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı Cevabının Özeti:

Davalılar, davacının hiç çalışmadığı ve ilişkisinin olmadığı …’ye husumet yöneltilemeyeceğinden husumet itirazında bulunduklarını, davacının davalı S… şirketinde 2.12.2005-9.5.2013 tarihleri arasında çalıştığını,davacının iş yerini izinsiz şekilde terk ettiğini belirterek davanın reddini savunmuşlardır.

Yerel Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece, toplanan kanıtlar ve bilirkişi raporuna dayanılarak, davacının davalı … işçisi olduğu, ….’de çalışmadığı gerekçesi ile davalı …’ye yönelik talepler açısından kıdem tazminatı, fazla mesai ücreti, genel tatil ücreti alacaklarının kabulüne, yıllık izin ücreti, asgari geçim indirimi taleplerinin reddine karar verilmiştir.

Temyiz:

Kararı davacı ve davalı … vekili yasal süresi içinde temyiz etmiştir.

Gerekçe:

1-Dosyadaki yazılara toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre, davalı … vekilinin tüm, davacının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.

2- Organik bağ ilişkisinde işveren sıfatı olan tüzel kişinin, işçinin iş sözleşmesinden veya iş kanunundan doğan haklarını kullanmasının engellenmesi için temsilde farklı kişiliklere yer vermesi söz konusudur. Bu durumda tüzel kişinin bağımsızlığı sınırlanır ve organik bağ içinde olunan kişi ile özdeş kabul edilir.

Bu anlamda; tüzel kişilik hakkının kötüye kullanılması, kanuna karşı hile, işçiye zarar verme (haklarının alınmasını engelleme), tarafta muvazİaa (hizmeti kendisine verdiği halde başka bir kişiyi kayıtta işveren olarak gösterme) ve namı müstear yaklaşımı nedeni ile dolaylı temsil söz konusudur. Bu durumların söz konusu olduğu halde tüzel kişilik perdesinin aralanması sureti ile gerçek işveren veya organik bağ içinde olan tüm işverenler sorumlu tutulmaktadır. Organik bağ ise şirketlerin adresleri, faaliyet alanları, ortakları ve temsilcilerinin aynı olmasından, aralarındaki hukuki ilişkilerin tespitinden anlaşılır. Organik bağda işçinin mutlaka organik bağ içinde olan işverenlerin hepsine hizmet vermesi gerekmez. Kısaca organik bağda birlikte istihdam aranmaz.

Davacı işçi, her iki davalı arasında organik bağ olması nedeni ile birlikte sorumluluklarına karar verilmesini talep etmiştir. Dosya içeriğine ve getirtilen kayıtlara göre her iki şirketin adresinin “…” olarak kayıtlı bulunduğu, her iki şirketin ortaklarının A… Y… ve F… Y… olduğu, davalı tanığı Ş… M…’in de beyanında “davalı şirketlerin sahipleri aynı kişiler olduğunu, aynı yerde faaliyet gösterdiğini ve sigortalarının S… gömlek üzerinden yapıldığını” beyan ettiği, bu tespitlere göre davalı şirketler arasında fiili ve organik bağlılık olduğu, davacının işçilik alacak taleplerinden davalıların müşterek ve müteselsilen sorumlu oldukları anlaşılmaktadır. Mahkemece her ne kadar “ işyeri ve SGK kayıtlarından sadece S… Gömleğin işverenlik durumu olduğu, davacı tanıklarının beyanlarında davacının her iki işverene birlikte hizmet verdiği, birlikte istihdam keyfiyetinin bulunduğu yolunda açık beyanın bulunmaması karşısında işverenin yalnızca S… Gömlek olarak kabulü ile M… Tekstil bakımından davanın husumetten reddine karar verilmesi hatalıdır.

Sonuç:

Temyiz olunan kararın, yukarıda yazılı sebepten dolayı BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine 11.01.2016 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.